Om in aanmerking te komen voor het OCMW, moet je aan 6 voorwaarden voldoen: verblijven in België, de nationaliteitsvoorwaarden respecteren, onvoldoende middelen hebben, indien mogelijk bereid zijn om te werken, elders je recht op uitkeringen laten gelden.
Inhoudstafel
Het OCMW, of Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn, staat klaar om mensen in nood te helpen, zodat ze een leven kunnen leiden dat in overeenstemming is met de menselijke waardigheid. Om van de bijstand van het OCMW te kunnen profiteren, zijn er verschillende voorwaarden die je moet naleven. Zo moet je bijvoorbeeld meerderjarig zijn, niet over voldoende middelen beschikken en in België wonen. Hieronder vind je de volledige lijst van deze voorwaarden om te weten of je recht hebt op het OCMW in België.
De verschillende vormen van bijstand van het OCMW
De hulp van het OCMW kan verschillende vormen aannemen, zoals we gedetailleerd uitleggen in ons artikel “De verschillende vormen van bijstand van het OCMW“.
- Het recht op sociale integratie kan ofwel in de vorm van een maandelijkse uitkering van het OCMW komen (ook wel gekend als het leefloon), ofwel in de vorm van een inschakelingsbaan.
- Sociale bijstand omvat alle andere vormen van hulp die het OCMW biedt.
Wie heeft recht op het leefloon van het OCMW in België?
Om recht te hebben op het leefloon, moet je aan de volgende zes voorwaarden voldoen:
1. Heb je je effectieve verblijfplaats in België
Het is belangrijk dat je gewoonlijk en permanent in België verblijft. Om te bepalen of je recht hebt op het RIS van het OCMW, is je aanwezigheid op het grondgebied inderdaad het belangrijkste criterium. Dit geldt ongeacht of je een wettelijke verblijfplaats of een woning hebt.
2. Meerderjarig zijn
Als je minderjarig bent, heb je geen recht op het leefloon van het OCMW in België. Je zou echter wel recht kunnen hebben op sociale bijstand, waarvan de voorwaarden verderop in het artikel worden uitgelegd.
3. Voldoen aan de nationaliteits-/verblijfsvoorwaarden
Om recht te hebben op het leefloon van het OCMW in België, moet je in een van de volgende situaties verkeren:
- Je hebt de Belgische nationaliteit.
- Je hebt een verblijfsrecht van meer dan drie maanden als burger van de Europese Unie of als familielid daarvan.
- Je bent ingeschreven als buitenlander in het bevolkingsregister.
- Je hebt de status van staatloze, vluchteling of geniet van subsidiaire bescherming.
4. Onvoldoende middelen hebben
Het OCMW beoordeelt dat je middelen onvoldoende zijn als het bedrag van je inkomsten lager is dan het bedrag van het leefloon dat overeenkomt met je gezinscategorie.
Let op: vervangingsinkomsten zoals werkloosheidsuitkeringen worden beschouwd als inkomsten. Bijvoorbeeld, als je recht hebt op een werkloosheidsuitkering maar het bedrag van je uitkering lager is dan het bedrag van het leefloon, kun je een aanvulling aanvragen bij het OCMW.
De actuele bedragen van het leefloon zijn als volgt:
- Samenwonende: 911,56 € per maand
- Alleenstaanden: 1367,34 € per maand
- Personen met gezinslast: 1847,89 € per maand
5. Bereid zijn om te werken, tenzij dit door gezondheidsproblemen of gelijkwaardigheid onmogelijk voor je is
In principe moet je, als ontvanger van het leefloon bij het OCMW, je inschrijven bij de Dienst voor Arbeidsbemiddeling van de regio waar je woont en actief op zoek gaan naar werk. Deze overheidsdiensten bieden burgers de mogelijkheid om zich op de arbeidsmarkt te profileren terwijl ze profiteren van alle opleidings- en ondersteunende diensten bij het zoeken naar werk.
- Voor werkzoekenden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is Actiris de dienst voor arbeidsbemiddeling.
- Voor werkzoekenden in het Waals Gewest is FOREM de dienst voor arbeidsbemiddeling.
- Voor werkzoekenden in het Vlaams Gewest of voor Nederlandstalige Brusselaars is VDAB de dienst voor arbeidsbemiddeling.
Let op: als student kun je een leefloon aanvragen onder de studentenstatus, aangezien je niet actief op zoek kunt gaan naar werk terwijl je studeert. In dat geval kan het OCMW echter wel van je vragen actief op zoek te gaan naar een studentenjob. Heb je financiële problemen terwijl je in België studeert? Ontdek hoe je als student hulp van het OCMW kunt krijgen!
6. Je moet je rechten op uitkeringen waar je elders recht op hebt, laten gelden.
Zorg er in de eerste plaats voor dat je eerst andere mogelijke steun aanvraagt, zoals werkloosheidsuitkeringen of alimentatie. Het OCMW komt meestal pas als laatste redmiddel of als aanvulling op andere hulp, en fungeert als een vangnet voor mensen die geen andere hulp ontvangen of deze ontoereikend vinden.
Wie heeft recht op sociale bijstand van het OCMW in België?
Om in aanmerking te komen voor sociale bijstand van het OCMW in België, moet je aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Je woont gewoonlijk en effectief in België.
- Je bent gemachtigd om in België te verblijven, behalve in uitzonderlijke gevallen zoals bij dringende medische hulpverlening.
- Je bevindt je in een situatie van behoefte.
- Let op! Als je in aanmerking wilt komen voor financiële sociale bijstand van het OCMW, kunnen er extra voorwaarden van toepassing zijn. In dat geval moet deze beslissing duidelijk aan jou worden meegedeeld door het OCMW.